Praca na wysokości – co powinieneś o niej wiedzieć?

Praca na wysokości – co powinieneś o niej wiedzieć?

Praca na wysokości zaliczana jest do prac niebezpiecznych i wymaga od pracowników dobrej kondycji zdrowotnej oraz używania dodatkowych zabezpieczeń. Chcąc podjąć obowiązki na wysokości trzeba wcześniej przejść odpowiednie badania lekarskie, a także nauczyć się prawidłowego stosowania środków ochrony przed upadkiem.

Co rozumie się pod pojęciem praca na wysokości?

praca-na-wys (2)
Z pracami na wysokości mamy do czynienia prawie na każdej budowie. Fot: Freeimages.com

Nie każda praca, która w potocznym tego słowa rozumieniu odbywa się „na wysokości” będzie taką w rozumieniu prawa. Tylko ta odpowiadająca prawnej definicji niesie ze sobą konsekwencje w postaci konieczności stosowania dodatkowego zabezpieczenia lub spełniania określonych wymogów zdrowotnych.

Definicję pracy na wysokości można znaleźć w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.09.1997 w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. 1997, nr 129, poz. 844). Pod pojęciem tym rozumie się wszystkie prace, które wykonywane są przynajmniej 1m ponad powierzchnią gruntu (podłogą, ziemią, itp.). Rozporządzenie jednak przewiduje dwa wyjątki od tej reguły (§105.2): gdy platforma znajdująca się nad ziemią na której stoi pracownik  jest osłonięta z boków ścianami o wysokości min. 1,5m (lub ścianami z oknami szklonymi) lub gdy ma inne zabezpieczenia stałe, zapobiegające spadnięciu. We wszystkich innych sytuacjach praca powyżej 1m nad powierzchnią ziemi jest traktowana jak praca na wysokościach, a to wiąże się z określonymi obowiązkami zarówno po stronie pracownika, jak i pracodawcy.

Stosowane zabezpieczenia

praca-na-wys (1)
Sprzęt ochronny musi mieć certyfikaty, potwierdzające spełnienie norm. Fot. Freeimages.com

Wykonywanie prac wysokości niesie ze sobą duże ryzyko, dlatego też wymaga stosowania dodatkowych zabezpieczeń. Wszędzie, gdzie jest to możliwe, powinno się stosować  zabezpieczenia zbiorowe – funkcjonujące w każdej sytuacji, zabezpieczające wszystkie osoby pracujące na budowie i nie wymagające od pracownika dodatkowych działań (przypinania się, wypinania itp.).

Bezpieczeństwo pracowników mają zwiększać m.in. balustrady i krawężniki chroniące przed upadkiem z wysokości. Balustrada powinna mieć min. 1,1m wysokości i zabezpieczoną przestrzeń między podłożem a poręczą (tak, aby nie dało się przez nią wypaść). Krawężnik musi mieć przynajmniej 15cm wysokości. Jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego typu rozwiązań konieczne są inne zabezpieczenia, dostosowane do rodzaju wykonywanej pracy.

Najpopularniejsze z nich to siatki ochronne (mocowane na kilka sposobów), których zadaniem jest zamortyzowanie upadku (siatki poziome) lub zabezpieczenie krawędzi (siatki pionowe). Mocowane są zazwyczaj do elementów konstrukcyjnych lub do specjalnych konstrukcji wsporczych. Większość z nich jest na tyle wytrzymała, że bez problemu utrzymuje człowieka spadającego z kilku metrów. Mocując siatkę trzeba zwrócić uwagę na miejsce jej zaczepienia (zwłaszcza przy siatkach poziomych) – muszą być one na tyle wysoko zamontowane, żeby siatka po rozciągnięciu nie dotykała ziemi (wówczas nie zamortyzuje upadku człowieka).

praca-na-wys (5)
Prace powinny być zorganizowane tak, by pracownik nie musiał się wychylać poza platformę. Fot. Freeimages.com

Jeżeli na budowie nie da się zainstalować siatek i balustrad, każdy pracownik pracujący na wysokości powinien stosować odpowiednie środki ochrony indywidualnej. Zaliczane do nich są uprzęże (wraz ze specjalnymi systemami amortyzującymi), miejsca do kotwienia lin (stałe lub tymczasowe) oraz hełmy ochronne. Sprzęt ochronny musi spełniać określone normy wytrzymałości (posiadać certyfikaty potwierdzające zgodność z Polską Normą) oraz być w pełni sprawny (co każdorazowo należy kontrolować przed użyciem). Każdy pracownik przed podjęciem obowiązków powinien zostać przeszkolony w zakresie poprawnego stosowania tego typu zabezpieczeń.

Wymogi zdrowotne i obowiązkowe badania przy pracach na wysokościach

praca-na-wys (4)
Żeby pracować na wysokości trzeba przejść szczegółowe badania lekarskie. Fot. Freeimages.com

Osoby pracujące na wysokościach muszą posiadać ważne badania lekarskie (zgodnie z wymogami Kodeksu Pracy). Ich zakres i terminy określone zostały w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie Pracy (Dz. U. Nr 69, poz. 332 z późn. zm.).

Zatrudnieni, jeszcze przed rozpoczęciem pracy, powinni przejść badania wstępne (które później są okresowo powtarzane), aby potwierdzić brak przeciwwskazań do tego typu prac. Ich zakres zależy od wysokości, na jakiej będą pracowali. Jeżeli nie przekracza ona 3m, wówczas przeprowadza się badania ogólne, a – w zależności od wskazań lekarza – także okulistyczne oraz otolaryngologiczne. Przy badaniach okresowych (odbywających się co 3-5 lat) mogą być także zlecone badania neurologiczne.

praca-na-wys (3)
Badania lekarskie powinny być regularnie powtarzane (w niektórych przypadkach nawet co rok). Fot. Freeimages.com

Bardziej restrykcyjne są przepisy wobec tych, którzy pracują powyżej 3m nad ziemią. Oni muszą kontrolować stan swojego zdrowia co 2-3 lata, a w sytuacji gdy przekroczą 50 rok życia – co roku. Zarówno wizyta u lekarza przed rozpoczęciem pracy, jak i późniejsze kontrole okresowe obejmują badania ogólne, otolaryngologiczne (z oceną błędników odpowiedzialnych za równowagę), okulistyczne i neurologiczne. Problemy zdrowotne w którejkolwiek z tych dziedzin mogą być przeciwwskazaniem do podjęcia tego typu pracy. Przeciwwskazaniem są również wady wzroku, wymuszające stałe noszenie okularów. Jednak jeżeli pracownik używa soczewek kontaktowych, może zostać dopuszczony do prac na wysokości.

Skierowanie do lekarza medycyny pracy otrzymuje się od pracodawcy, który powinien zaznaczyć, że pracownik będzie zatrudniony na stanowisku wymagającym prac na wysokości. Badania wykonuje się w godzinach pracy i dla pracownika są one bezpłatne (płaci za nie pracodawca).


Ocena: 0.0

Autor tekstu

Pasjonatka wrzosów i lawendy, znawczyni prawa budowlanego. Z zamiłowania tekściara, która w swoim życiu przeprowadziła już wiele remontów i umeblowała niejeden pokój. Swoją wiedzę i doświadczenie stara się przekazać w tekstach.