O czym mówią elektrycy? – podstawowe pojęcia

W wielu dziedzinach język fachowy nie jest zrozumiały dla laika. Kiedyś przy z okazji naprawy już nie pamiętam jakiego sprzętu zapytałem co się stało. Usłyszałem: Trzeba było upgredować softa. Przypadkiem wiedziałem, o co chodzi. Nie zawsze jednak jest tak łatwo.

Wykonawcy budowlani mają swój branżowy język, hydraulicy też, ale chyba najtrudniejszy do zrozumienia jest język elektryków. Niestety, kiedy przychodzi do wykonania lub naprawy instalacji, musimy się z nim zmierzyć. Przecież powinniśmy wiedzieć, co dzieje się z naszą instalacją.

O bezpiecznikach

Wyobraźmy sobie naszą domową instalację. Na granicy posesji oraz odpowiedzialności za instalację dostawcy energii i właściciela domu znajduje się przyłącze. Najczęściej jest to metalowa skrzynka, w której znajduje się połączenie części instalacji naszej i zewnętrznej.

Dalej jest złącze, czyli punkt połączenia przyłącza z siecią lub instalacją zawierający zabezpieczenia główne oraz często także licznik. W domach jednorodzinnych złącze znajduje się w domu.

Reklama

Początkiem domowej instalacji jest rozdzielnica, czyli tablica, na której znajdują się bezpieczniki, czyli aparaty zabezpieczające, służące do jednokrotnego wyłączenia prądu nadmiarowego w celu zabezpieczenia przed uszkodzeniem instalacji elektrycznej i odbiorników elektrycznych. Prąd nadmiarowy może być wywołany przeciążeniem, zwarciem lub przepięciem.

Dawniej instalację chroniły bezpieczniki topikowe, później tzw. automatyczne – stosowane jeszcze dzisiaj w niewielkich instalacjach. Obecnie jednak najczęściej stosuje się wyłączniki nadmiarowoprądowe i różnicowoprądowe.

Wyłącznik różnicowoprądowy jest urządzeniem, które rozłącza obwód, gdy wykryje, że prąd elektryczny wypływający z obwodu nie jest równy prądowi wpływającemu. Służy do ochrony ludzi przed porażeniem prądem elektrycznym przy dotyku pośrednim i bezpośrednim, zmniejsza też ryzyko uszkodzenia urządzeń oraz możliwość wywołania pożaru.

Wyłączniki nadmiarowoprądowe to bardziej nowoczesna wersja bezpieczników; chronią przewody i aparaturę przed przeciążeniami oraz zwarciami.

Zadziałanie wyłącznika nadmiarowoprądowego lub różnicowoprądowego powoduje rozłączenie chronionego obwodu. W momencie zadziałania wyłącznika przeskakuje dźwigienka znajdująca się na przedniej stronie obudowy. W celu ponownego włączenia należy przesunąć dźwigienkę.

I kablach

Instalacja elektryczna jest zasilana napięciem 230 lub 400 V (wolt). Miano pochodzi od nazwiska włoskiego badacza zjawisk elektrycznych Alessandra Volty i oznacza różnicę potencjałów pomiędzy przewodem lub punktem w instalacji elektrycznej a innym przewodem lub punktem, albo ziemią, której potencjał jest równy zeru.

W instalacji prąd płynie przewodami elektrycznymi.

Przewód liniowy (L), inaczej nazwany przewodem fazowym, w działającej instalacji znajduje się pod napięciem. Przewody te oznaczane są odpowiednio L1, L2, L3. Przewód neutralny (N) też może być pod napięciem. Przewodzi prąd w obwodach jednofazowych. Błędnie bywa nazywany przewodem zerowym. Przewód ochronny (PE) służy do ochrony przed porażeniem elektrycznym. Może to być przewód uziemiający (łączący główny zacisk uziemiający z uziomem) lub wyrównawczy (zapewniający wyrównanie potencjałów elektrycznych różnych części mogących znaleźć się pod napięciem). I wreszcie przewód ochronno-neutralny (PEN) – przewód elektryczny łączący funkcje przewodu neutralnego N i przewodu ochronnego PE.

Zasilanie jednofazowe jest wykonywane jako 3-przewodowe z przewodów L, N, PE, zaś  trójfazowe jako 5-przewodowe z przewodów L1, L2, L3, N, PE. W wyniku uszkodzenia przewodów (a także osprzętu lub urządzeń w instalacji popłynie prąd zwarcia i spowoduje zadziałanie opisanych wcześniej wyłączników nadmiarowoprądowych.

Instalacja doprowadza prąd do puszek rozgałęźnych, skąd zasila on gniazda – czyli tzw. kontakty i łączniki, czyli popularne wyłączniki. Dobrze, gdy gniazdo jest wyposażone w styk ochronny, którym jest metalowy bolec. Podłącza się do niego przewód ochronny lub ochronno-neutralny, jego funkcją jest zabezpieczenie urządzeń podłączonych do gniazda przed skutkami przepięć.

Rozdzielnica domowa. To w niej montowane są bezpieczniki. (fot. Legrand)

legrand

Wyłącznik nadprądowy służy do ochrony przed przeciążeniem obwodu elektrycznego. (fot. Kanlux)

kanlux

Wyłącznik różnicowoprądowy dwubiegunowy. (fot. Kanlux)

kanlux2

Czy artykuł był przydatny? Tak Nie

Data publikacji: 2011-07-20

PODOBAŁ CI SIĘ TEN ARTYKUŁ?

Więcej tego typu treści możesz otrzymywać jako pierwszy, wystarczy się zapisać!

Wyrażam zgodę na przesyłanie mi przez Grupa PSB S.A. Siedziba, WEŁECZ 142 28-100 Busko-Zdrój, NIP: 655-16-40-402, REGON: 29093871, informacji handlowej drogą elektroniczną i telefoniczną (zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne). Zapoznałem/zapoznałam się z pouczeniem dotyczącym prawa dostępu do treści moich danych i możliwości ich poprawiania. Jestem świadom/świadoma, iż moja zgoda może być odwołana w każdym czasie, co skutkować będzie usunięciem mojego adresu e-mail z listy dystrybucyjnej usługi „Newsletter”.

Obowiązek Informacyjny rozwiń
Autor tekstu

Zjadł zęby na budowlance – dość powiedzieć, że w branży siedzi od kilkudziesięciu lat. Prawdziwy człowiek orkiestra. Najdłużej związany z naszym portalem. Najczęściej udziela praktycznych porad związanych z budową i remontem. Prywatnie miłośnik żeglarstwa i kryminałów.

Przeczytaj również

Zapisz się do newslettera

Wyrażam zgodę na przesyłanie mi przez Grupa PSB S.A. Siedziba, WEŁECZ 142 28-100 Busko-Zdrój, NIP: 655-16-40-402, REGON: 29093871, informacji handlowej drogą elektroniczną i telefoniczną (zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne). Zapoznałem/zapoznałam się z pouczeniem dotyczącym prawa dostępu do treści moich danych i możliwości ich poprawiania. Jestem świadom/świadoma, iż moja zgoda może być odwołana w każdym czasie, co skutkować będzie usunięciem mojego adresu e-mail z listy dystrybucyjnej usługi „Newsletter”.

Obowiązek Informacyjny
×

przepisnadom.pl

NEWSLETTER

Chcesz być na bieżąco
z trendami i nowościami?

Zapisz się na newsletter!

Wyrażam zgodę na przesyłanie mi przez Grupa PSB S.A. Siedziba, WEŁECZ 142 28-100 Busko-Zdrój, NIP: 655-16-40-402, REGON: 29093871, informacji handlowej drogą elektroniczną i telefoniczną (zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne). Zapoznałem/zapoznałam się z pouczeniem dotyczącym prawa dostępu do treści moich danych i możliwości ich poprawiania. Jestem świadom/świadoma, iż moja zgoda może być odwołana w każdym czasie, co skutkować będzie usunięciem mojego adresu e-mail z listy dystrybucyjnej usługi „Newsletter”.

ZAPISZ SIĘ

Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa PSB S.A. Siedziba, WEŁECZ 142 28-100 Busko-Zdrój, NIP: 655-16-40-402, REGON: 29093871, dalej zwana „Administratorem”.... czytaj dalej